intro image

Algemeen

In Tips - deel 1 heb ik de algemene regels gevolgd die vooral bedoeld zijn voor beleggers in aandelen. De traders van vandaag handelen echter in derivaten, vaak met enorme hefbomen, waardoor het veel belangrijker is geworden dat geen onverantwoorde risico's worden genomen. Daarom ga ik voor de trader van vandaag in dit artikel in op de grootte van het speelkapitaal (positioning sizing) en op het beschermen van dat speelkapitaal.

Hoe groot is mijn positie om in te stappen?

Gebruik alleen speelgeld; geld waarvan je bij verlies geen slapeloze nachten krijgt; geld dus dat je niet nodig hebt en gemakkelijk kunt missen. Van dat geld dat je kunt missen moet worden bepaald hoeveel mag worden ingezet voor 1 trade. Daarbij moet – net als in een casino – er van worden uitgaan dat je in theorie een flink aantal malen achter elkaar een foute beslissing neemt, zeg 10 keer achter elkaar. Wanneer 10 procent van het handelskapitaal zou worden ingezet zonder dat van een stoploss gebruik wordt gemaakt, is na 10 slechte opeenvolgende trades het handelskapitaal het putje ingespoeld. Zelfs wanneer maar 5 procent van het handelskapitaal wordt ingezet, is na die 10 slechte trades de helft van het hele handelskapitaal verspeeld en wordt het heel moeilijk om dat verlies weer om te zetten in winst. Vergeet hierbij niet dat na een verlies van 50 procent het handelskapitaal verdubbeld moet worden om weer op het oorspronkelijke bedrag uit te komen.

Ervaringsregel

Zet nooit meer in dan 1 a 2 procent van het handelskapitaal wanneer je niet zeker weet of de bank je stoploss op het juiste moment uitvoert (denk hierbij aan een openingsgap in de verkeerde richting, waardoor de stoploss al niet meer op het juiste moment kan worden uitgevoerd).

Wanneer zeker is dat de stoploss wel kan worden uitgevoerd (bij sommige platforms is het mogelijk een garantie stoploss te kopen), dan kan uiteraard worden gehandeld met een groter deel van het handelskapitaal. In dat geval moet er alleen voor gewaakt worden dat de stoploss nooit meer dan de 1 of 2 procent van het handelskapitaal kan laten verdampen.

Hoe of wanneer wordt mijn positie gesloten?

De positie wordt gesloten

  1. wanneer het koersdoelgebied is bereikt, of
  2. wanneer de software signalen geeft dat de stijging voorbij is en gerede twijfel is ontstaan of dat koersdoel nog wel zal worden bereikt, of
  3. wanneer de (trailing) stoploss wordt geraakt.

Met betrekking tot punten (1) en (2) moet redelijk ruim worden omgegaan. In het positieve geval (bij 1 dus) moet getracht worden zo lang mogelijk te blijven zitten, om de winsten te laten toenemen, maar in het negatieve geval (bij 2 dus) moet altijd de volgende vraag worden gesteld: " Als ik nu geen positie zou hebben gehad, zou ik dan nu kopen?" Als het antwoord "neen" is, aarzel dan niet en stoot de hele positie af. Bedenk dat 20 trades met 5 procent winst gemakkelijker te realiseren is, dan 5 trades met 20 procent winst.

Met betrekking tot punt (3) hierboven kan ik niet genoeg benadrukken dat mooie resultaten alleen mogelijk zijn wanneer de stoploss onverbiddelijk wordt nageleefd. Een aantal malen 1 of 2 procent verliezen is helemaal niet erg, zolang daar maar goede trades tegenover staan waarbij vele procenten winst wordt gemaakt. Wanneer de stoploss echter niet wordt nageleefd, dan is vaak de enige gedachte: ik wacht tot de koersen keren en stap uit, zodra ik mijn geld er weer uit heb. Zo wordt traden één grote strijd om de verliezen om te zetten in een 0-situatie en dat was toch niet het idee waarom aan dit mooie spel werd begonnen.

Daar waar de stoploss wordt ingezet om het verlies te beperken tot een van te voren vastgesteld percentage, wordt de "trailing stop" ingezet om een deel van de winst veilig te stellen. Eerst even de theorie aan de hand van een algemeen voorbeeld: Stel dat een positie is aangegaan bij een AEX stand van 495 en stel dat de index vervolgens hapert bij 500. Besloten wordt om in ieder geval 60 procent van de winst veilig te stellen door een eerste stop te plaatsen op 498. Zodra die 498 wordt geraakt, wordt de hele positie gesloten. Gelukkig stijgt de AEX door en wel naar 505. Om ook nu nog steeds 60 procent van de winst te beschermen, moet de trailing stop omhoog worden getrokken naar 501. Merk wel op dat de AEX in eerste instantie een ruimte van 2 punten had, maar dat die door de koersstijging van de AEX nu is verhoogd naar 4 punten. Wanneer dat naar uw smaak te veel is (in het geval van 1000 turbo’s gaat het om een bedrag van 200 respectievelijk 400 euro), dan kan uiteraard worden besloten om niet een bepaald percentage van de winst veilig te stellen, maar een aantal punten. Zo zou in dit geval kunnen worden besloten een trailing stop toe te passen zodra de koersen de 503 raken. Daarmee stopt u 200 euro in de knip, maar ontneemt u zich wel kansen op een grotere winst, mochten de koersen toch doorstijgen nadat de AEX bijvoorbeeld op 502 weer noordwaarts is gedraaid.

Nog even dit: Het grootste deel van de koersvorming van de AEX wordt bepaald aan de andere kant van de plas en het is niet leuk om de volgende dag bij opening te moeten constateren dat een mooie winst gedurende de nacht omgeslagen is in een verlies. Maak daarom aan het einde van de dag altijd de volgende afweging: sluit ik al mijn posities, of dek ik ze (gedeeltelijk) af? Stelt u zich daarbij de volgende vraag: Als ik nu geen positie zou hebben, zou ik dan, vlak voor het sluiten van de beurs, die positie willen aanschaffen? Wanneer het antwoord daarop negatief is, kunt u het beste uw turbo of optie (gedeeltelijk) afstoten, of uw positie beschermen door juist een turbo of optie in de tegenovergestelde richting aan te schaffen.

voorbeelden van positioning sizing in stappen

Omdat het zo belangrijk is, laat ik hier een paar voorbeelden volgen van positioning sizing in stappen, waarbij de broker kosten en die van de spread zijn meegerekend:

  1. Stel grootte speelkapitaal op € 10.000
  2. Maximaal te lopen risico per positie is 2 procent (€ 200)
  3. Prijs turbo € 5; hefboom 8
  4. Eerste trailing stop geplaatst op € 3,80; dit is 3% onder de aaankoopprijs van de onderliggende waarde (aandeel of index) en bij een hefboom van 8 komt dat neer op 24% (3x8) onder de prijs van de turbo
  5. Spread tussen bieden en vragen = € 0,06
  6. Risico per turbo: (€ 5 - € 3,80) + 2 * € 0,06 = € 1,32
  7. Kosten bij broker voor aan- en verkoop van de aandelen: 2 * € 10 = € 20, waardoor maximaal te lopen risico per positie daalt van € 200 naar € 180.
  8. Maximaal aantal turbo's dat kan worden gekocht: € 180/1,32 = 136 turbo's. Dit zal voor velen als een verrassing komen; maar 136 turbo's zijn verantwoord aan te schaffen bij een speelkapitaal van € 10.000. Het totale risico dat wordt gelopen bedraagt 136 * € 1,32 = € 179,52.

Stel dat de intentie er is om deze regels na te leven, omdat je al te vaak op het randje van faillissement hebt gezeten. Maar je bent er niet zeker van of je de discipline kunt opbrengen om de positie te kunnen sluiten zodra de stoploss wordt geraakt. Als je dat nu al denkt, dan durf ik hier te stellen dat de weg naar de hemel geplaveid is met goede voornemens, maar dat er toch niets van zal komen. Beter dan later de plannen bij te stellen is om van te voren al na te rekenen wat het effect is van het niet naleven van de stop op € 3,80 maar bijvoorbeeld op € 3,10. In dat geval is het verlies ongeveer € 95 groter; waarmee het risico-percentage van 2 naar 3 procent wordt verhoogd. En wanneer het risico wordt verhoogd naar 3 procent, is het beter het aantal aan te schaffen turbo's daar op aan te passen. In formule: Het risico per turbo wordt dan ((€ 5 - € 3,10) + 2 * € 0,06 = € 2,02 en het aantal te kopen turbo's wordt dan € 180/2,02 = 89.

Het lijkt er op dat er met deze methode niet veel te verdienen is, maar dat is slechts schijn. Wanneer de stoploss regels consequent worden nageleefd waardoor de verliezen altijd klein blijven, dan zullen de mooie winstgevende trades (en die zijn er ook) de verliezen ruimschoots compenseren. Wel is duidelijk dat je met een speelkapitaal van € 100,000 meer kunt doen dan met een speelkapitaal van € 10,000 en met een startkapitaal van € 2,000 moet je al helemaal niet denken dat de status van miljonair om de hoek ligt.

  1. Stel grootte speelkapitaal op € 2000
  2. Maximaal te lopen risico per positie is 2 procent (€ 40)
  3. Prijs per aandeel € 5.
  4. Eerste trailing stop geplaatst op € 3, 80.
  5. Spread tussen bieden en vragen = € 0,06.
  6. Risico per aandeel: (€ 5 - € 3,80) + 2 * € 0,06 = € 1,32
  7. Kosten bij broker voor aan- en verkoop van de aandelen: 2 * € 10 = € 20, waardoor maximaal te lopen risico per positie daalt van € 40 naar € 20.
  8. Maximaal aantal turbo's dat kan worden gekocht: € 20/1,32 = 15 turbo's.

Ik heb nog nooit in het orderboek een opdracht voor de aan- of verkoop van 15 turbo's zien staan. Misschien betekent dit dat er geen traders zijn die slechts over een speelkapitaal van € 2000 beschikken. Het is natuurlijk ook mogelijk dat deze traders niet de regel hanteren dat een verlies van 2% (voor de die-hards als absolute maximum 5 % ) de enige manier van handelen is om uiteindelijk niet failliet te gaan.

Door deze voorbeelden kunnen de lezers van dit artikel zich in ieder geval beter bewapenen voordat zij het slagveld van de beurzen betreden. En wanneer dan bij een aantal lezers de broodnodige nachtrust niet meer verstoord wordt door een dreigend faillissement omdat een te groot deel van het kapitaal als sneeuw voor de zon is verdwenen, heb ik in ieder geval mijn doel bereikt en is de boodschap goed aangekomen.